archiefvorig nr.lopend nr.

Nummer 3
Jaargang 17
14 november 2019
Beschouwingen > Brief uit ... delen printen terug
... het Noorden, over Redbad Dik Kruithof

1702BS Redbad1Het Sieperda Symposium ging over Redbad. De mee organiserende Fryske Akademy was de grote belangstelling opgevallen die Koning Redbad, Radbot of Radbout de afgelopen jaren had gekregen. Daarom leek het een goed idee de wetenschappelijke kennis over de grote Friese koning bij elkaar te brengen en deze aan te vullen met wat minder wetenschappelijke reacties op de groeiende bekendheid van een koning uit de achtste eeuw. De zaal was vol, de wetenschappelijke verhalen maakten op mij een deskundige indruk en de minder wetenschappelijke verhalen waren grotendeels leuk.

Het begon met een verrassing: Professor Hans Mol van de Fryske Akademy en de Leidse Universiteit onderbouwde zijn stelling dat Redbad eigenlijk heerste over Holland, oftewel West Friesland dat in die tijd liep van Den Helder tot aan Brugge. Het stuk onder de grote rivieren was al verloren aan de Franken. Onderbouwing van deze stelling zou zijn dat het grondbezit in West Friesland beter was vastgelegd en van een aantal grondbezitters bekend was dat ze Redbad als hun voorman/koning beschouwden. Dus de 'Friese' koning Redbad was eigenlijk de eerste heerser over Holland. Jammer toch! Toen ik hem in een pauze vroeg of Redbad ook iets met Centraal-Friesland – nu Friesland en Groningen – te maken had was het antwoord dat daar eigenlijk niets over bekend was.

Uit een verhaal over het ontstaan van het boek bij de film: ‘Redbad, koning in de marge van de geschiedenis’ werd duidelijk dat er helemaal ontzettend weinig terug te vinden is over Redbad. Er zijn weinig bronnen uit die tijd zelf, alleen een paar verhalen over predikers, waarin hij als geduchte Rex wordt opgevoerd en verhalen uit de wereld van de Frankische tegenstanders die hem 'een' hertog noemden. Prof. Mostert van de Universiteit van Utrecht maakte duidelijk dat het niet onaannemelijk is dat er in die tijd een Friese Heerser is geweest.

De Nederlands sprekende1702BS Redbad2 Duitser Dr Patrick Breternitz van de Universiteit van Keulen confronteerde de zaal met de vraag: ‘Waarom waren Redbad en de Friezen zo laf?’ een vraag gebaseerd op Frankische verslagen over de Slag bij Dorestad. Daar verloor Redbad van de Franken en verliet het strijdperk (vluchtte) met achterlating van veel buit.

Na de middagpauze was er aandacht voor De Herinnering aan Redbad. Drs. Redbad Veenbaas (ja echt, die moest er natuurlijk bij zijn) probeerde Redbad te koppelen aan de legende van Cunera en het Gudrunlied. Dat verhaal is echter zo weinig geloofwaardig dat het feit dat Redbad erin genoemd wordt vrijwel zonder betekenis is. Prof Hanno Brand uit Groningen liet zien dat er enige eeuwen na Redbad, bij het verdelen van de Frankische erfenis, duidelijk sprake is geweest van een Friese Kroon. Dat kan bijna gezien worden als een bewijs achteraf.

Twee inwoners van Medemblik lieten zien dat in die stad de naam Radbout nog sterk leeft. Ze zijn bezig geld in te zamelen voor de restauratie van een portret van Radbout dat uit de zestiende eeuw zou kunnen stammen. Overigens vertelden ze er niet bij dat het Kasteel Radbout in Medemblik in 1288 als dwangburcht gebouwd is door Floris V, om de West-Friezen in het gareel te houden (Bron:Wiki).

Dr. Simon Halink, in Maastricht geboren medewerker van de Universiteit van IJsland, trok mooie parallellen met andere heidense helden, die zich ontwikkeld hadden van schurk tot nationaal icoon. Daarbij kon natuurlijk de noordelijke invalshoek niet onvermeld blijven (‘Niet dat ik het ermee eens ben.’). De Friezen zijn in dat verhaal strijders tegen zuidelijke, katholieke overheersers. Voor wat het waard is, om er ook nog een Anglicisme tegenaan te gooien.

De dag werd afgesloten met een hilarische analyse van de film Redbad, zodat we lachend en blij naar huis gingen.

--------
De plaatjes zijn van de schrijver


© 2019 Dik Kruithof meer Dik Kruithof - meer "Brief uit ..." -
Beschouwingen > Brief uit ...
... het Noorden, over Redbad Dik Kruithof
1702BS Redbad1Het Sieperda Symposium ging over Redbad. De mee organiserende Fryske Akademy was de grote belangstelling opgevallen die Koning Redbad, Radbot of Radbout de afgelopen jaren had gekregen. Daarom leek het een goed idee de wetenschappelijke kennis over de grote Friese koning bij elkaar te brengen en deze aan te vullen met wat minder wetenschappelijke reacties op de groeiende bekendheid van een koning uit de achtste eeuw. De zaal was vol, de wetenschappelijke verhalen maakten op mij een deskundige indruk en de minder wetenschappelijke verhalen waren grotendeels leuk.

Het begon met een verrassing: Professor Hans Mol van de Fryske Akademy en de Leidse Universiteit onderbouwde zijn stelling dat Redbad eigenlijk heerste over Holland, oftewel West Friesland dat in die tijd liep van Den Helder tot aan Brugge. Het stuk onder de grote rivieren was al verloren aan de Franken. Onderbouwing van deze stelling zou zijn dat het grondbezit in West Friesland beter was vastgelegd en van een aantal grondbezitters bekend was dat ze Redbad als hun voorman/koning beschouwden. Dus de 'Friese' koning Redbad was eigenlijk de eerste heerser over Holland. Jammer toch! Toen ik hem in een pauze vroeg of Redbad ook iets met Centraal-Friesland – nu Friesland en Groningen – te maken had was het antwoord dat daar eigenlijk niets over bekend was.

Uit een verhaal over het ontstaan van het boek bij de film: ‘Redbad, koning in de marge van de geschiedenis’ werd duidelijk dat er helemaal ontzettend weinig terug te vinden is over Redbad. Er zijn weinig bronnen uit die tijd zelf, alleen een paar verhalen over predikers, waarin hij als geduchte Rex wordt opgevoerd en verhalen uit de wereld van de Frankische tegenstanders die hem 'een' hertog noemden. Prof. Mostert van de Universiteit van Utrecht maakte duidelijk dat het niet onaannemelijk is dat er in die tijd een Friese Heerser is geweest.

De Nederlands sprekende1702BS Redbad2 Duitser Dr Patrick Breternitz van de Universiteit van Keulen confronteerde de zaal met de vraag: ‘Waarom waren Redbad en de Friezen zo laf?’ een vraag gebaseerd op Frankische verslagen over de Slag bij Dorestad. Daar verloor Redbad van de Franken en verliet het strijdperk (vluchtte) met achterlating van veel buit.

Na de middagpauze was er aandacht voor De Herinnering aan Redbad. Drs. Redbad Veenbaas (ja echt, die moest er natuurlijk bij zijn) probeerde Redbad te koppelen aan de legende van Cunera en het Gudrunlied. Dat verhaal is echter zo weinig geloofwaardig dat het feit dat Redbad erin genoemd wordt vrijwel zonder betekenis is. Prof Hanno Brand uit Groningen liet zien dat er enige eeuwen na Redbad, bij het verdelen van de Frankische erfenis, duidelijk sprake is geweest van een Friese Kroon. Dat kan bijna gezien worden als een bewijs achteraf.

Twee inwoners van Medemblik lieten zien dat in die stad de naam Radbout nog sterk leeft. Ze zijn bezig geld in te zamelen voor de restauratie van een portret van Radbout dat uit de zestiende eeuw zou kunnen stammen. Overigens vertelden ze er niet bij dat het Kasteel Radbout in Medemblik in 1288 als dwangburcht gebouwd is door Floris V, om de West-Friezen in het gareel te houden (Bron:Wiki).

Dr. Simon Halink, in Maastricht geboren medewerker van de Universiteit van IJsland, trok mooie parallellen met andere heidense helden, die zich ontwikkeld hadden van schurk tot nationaal icoon. Daarbij kon natuurlijk de noordelijke invalshoek niet onvermeld blijven (‘Niet dat ik het ermee eens ben.’). De Friezen zijn in dat verhaal strijders tegen zuidelijke, katholieke overheersers. Voor wat het waard is, om er ook nog een Anglicisme tegenaan te gooien.

De dag werd afgesloten met een hilarische analyse van de film Redbad, zodat we lachend en blij naar huis gingen.

--------
De plaatjes zijn van de schrijver
© 2019 Dik Kruithof
powered by CJ2